Araştırma Makalesi Sayı 31

Bir On Yedinci Yüzyıl Osmanlı Eserinden Hareketle Maji/Büyü Sanatına Dair

DOI: 10.30767/diledeara.1591333 | ISSN: 1308-5069 E-ISSN: 2149-0651   

ÖZ

Nesne, olay ve olgular toplumların kendi imgesel dünyalarına göre algılanmakta ve buna bağlı olarak tanımlanıp anlamlandırılmaktadır. Bazı tabu ve anlayışların oluşmasına neden olan bu algı ve anlamlandırmalar toplumsal birlikteliği güçlü kılmakta, bireylerin toplum üyelerine veya toplumsal yaşama zarar verecek davranış ya da eylemlerden uzaklaşmasını sağlamaktadır. Bu durum ve anlayışa karşı gelen suçluları cezalandırmak için başvurulan
yöntemlerden biri olarak majik güçten yararlanılmaktadır. Nicel sonuç amaçlayan pratik bir yapıya sahip olan büyü veya maji, insanın ihtiyaç, eğilim, gereksinim ve hedeflerinin belli ilkelere bağlı olarak belirli tekniklerle yapılması olarak kabul edilebilir. Çalışmada XVII. yüzyıl Osmanlı dönemine ait bir yazma eser olan Fezâ’il-i Beytü’l-Mukaddes’te kutsal kabul edilen Kudüs’ü korumak için düzenlenen majik güçlere sahip nesnelerin koruyuculuğu
temelinden hareketle toplumsal yapıda büyünün etkisi, toplumların büyüye bakış açısı ve büyünün koruyuculuğu üzerine yaygın olan inanışlar ortaya konulmaya çalışılmaktadır.Metindeki maddi nesneler, doğaüstü bir tasarım olarak değil, büyüsel bir etkiyle şekillenmiş ve fiziksel güç taşıyan unsurlar olarak karşımıza çıkmaktadır. Çalışmamızda ilk olarakbüyü, maji, tılsım terimleri ve bu terimlere bağlı fetişizm, anima, mana, simya, kimya gibi
terimler üzerinde durulmaktadır. Daha sonra insan-büyü/maji-nesne ilişkisine yer verilmektedir. Büyünün koruyuculuğu ve Fezâ’il-i Beytü’l-Mukaddes’te buna dair halk inanışları ile ilgili bilgi verildikten sonra elde edilen bulguların değerlendirildiği sonuç bölümüyle çalışma tamamlanmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Fezâ’il-i Beytü’l-Mukaddes, halk inanışları, büyü, maji, büyünün koruyuculuğu

About the author

Serdal KARA