Araştırma Makalesi Sayı 31

Âşık Talibî Coşkun’un Deprem Konulu Şiirlerinde Yasın Beş Aşaması: Kübler-Ross Modeli

DOI: 10.30767/diledeara.1586588 | ISSN: 1308-5069 E-ISSN: 2149-0651 

ÖZ

Âşık tarzı şiir geleneğinde yoğun olarak görülen hayata ve insana dair unsurlardan biri de yas’tır. Yas; sevilen bir kişinin ya da yakının kaybedilmesi, bir ilişkinin sona ermesi, kişinin bir işten ayrılması, ciddi bir hastalığa yakalanılması, telafisi mümkün olmayan bir kayıp yaşanılması gibi yaşam olaylarına bağlı olarak ortaya çıkan bir ayrılık sonucunu ifade eder.Bir doğal afetin getirdiği travma ve kayıpların ardından ortaya çıkan “doğal afet yası”, afe
tin etkilediği ve toplulukların yaşadığı duygusal bir süreçtir. Bu çalışmada Kübler-Ross’un ölümcül hastaların ve ailelerin ölümle başa çıkma süreçlerini, tepkilerini açıklamak için geliştirdiği “Yas’ın Beş Aşaması” şeklinde nitelendirdiği çalışması, Âşık Talibî Coşkun’un deprem konulu şiirlerine uygulanarak irdelenmiştir. Bu bağlamda âşığın deprem konulu şiirlerinde yasın beş aşaması; inkâr ve yalnızlaşma, öfke, pazarlık, depresyon ve kabullenme
evreleri ortaya çıkmaktadır. Bu aşamalar; Âşık Talibî Coşkun’un şiirlerinde yalnızca kişisel bir duygu aktarımı olarak değil, aynı zamanda Türk toplumunun deprem karşısındaki ortak yas sürecinin edebi bir yansıması olarak değerlendirilebilir.
Anahtar Kelimeler: yas, Kübler-Ross, ölüm, âşık, şiir

About the author

Zehra BAYIR