DOI: 10.30767/diledeara.1580525 | ISSN: 1308-5069 E-ISSN: 2149-0651 ![]()
ÖZ
Deniz Deniz, Britanyalı yazar Iris Murdoch’un 1978’de yazdığı bir romandır. Yaşanmış olaylar üzerine düşünen bir karakterin bakış açısıyla anlatıldığı bir anlatım yöntemi olan retrospektif kurguya örnek olarak, romanın ana kahramanı Charles Arrowby, hayatındaki olaylara iç gözlem, hafıza ve pişmanlık duygularıyla bakmaktadır. Charles, emekli olduktan sonra profesyonel hayatı boyunca çoğu meslektaşıyla ilişkilerinin olumsuz etkilerinden kurtulmak için kırsal bir yerde satın aldığı izole bir eve yerleşir. Charles’ın, kişilerarası ilişkilerin etiğine/ahlakına en ufak bir saygı göstermeden yaşadığı hayatın yükünden kurtulma girişimi, yalnızca eski sevgilileri tarafından değil, aynı zamanda Charles’ın çok sevdiği Hartley’i yeniden bulmasıyla sekteye uğrar. Charles; kendisini, Hartley’i
geri kazanma konusunda onu uzun zaman önce kaybettiği ve hayatında gerçekleştirmekte başarısız olduğu her şeyin somutlaşmış hali olduğuna dair hayalperest bir duyguya ikna eder. Charles, cennetvari huzurlu ve aynı zamanda ironik bir şekilde düşmanca ortamında,geçmişe dönük kurgusu aracılığıyla kayıp ve karşılıksız bir aşkı yeniden canlandırma arayışına girer, ancak kurgunun, uçucu/belirsiz ve istikrarsız doğası nedeniyle, geçmişi yeniden
inşa etmesinin ve geçmişle bağlantı kurmasının yetersiz kaldığı gecikmiş aydınlanmasıyla yüzleşir ve bu gerçeği kabul eder. Bu çalışma, içgörü ve geçmişe bakışla yüklü olan Deniz Deniz’in ana karakteri aracılığıyla retrospektif anlatıyı geriye dönük ve ahlaki yönleriyle tartışmayı ve örneklendirmeyi amaçlamaktadır.
Anahtar Sözcükler: Deniz Deniz, Retrospektif Anlatı, Keder, Hafıza, Ahlak
